Search Icon
NosonAerGlân

Dydd Iau 22 Ionawr 2026

Taflu goleuni ar y gwirionedd anghyfforddus am losgi coed

Ydych chi'n gwybod mai llosgi coed yw'r ffordd fwyaf llygredig o wresogi’ch cartref?

Mae mwg o losgi coed yn cynhyrchu llygredd aer gronynnol mân (PM2.5), sy'n mynd i mewn i'ch llif gwaed pan gaiff ei anadlu ac yn gallu achosi clefyd y galon a chlefyd yr ysgyfaint, yn ogystal â chynyddu eich risg o ddatblygu diabetes a dementia.

Mae gwaith ymchwil yn dangos bod hyd yn oed cartrefi sy'n defnyddio llosgwyr coed "ecoddylunio" newydd deirgwaith yn fwy llygredig na chartrefi sydd heb losgwyr coed. Ac nid yw llosgi coed yn llygru eich cartref chi yn unig – mae'n llygru eich cymuned leol ac yn niweidio iechyd eich cymdogion.

Rydyn ni i gyd eisiau aros yn gynnes y gaeaf hwn, ond ni ddylai aros yn glyd effeithio ar ein hiechyd. Ar Noson Aer Glân (22 Ionawr 2026), rhannwch y ffeithiau am losgi coed gyda'ch ffrindiau a'ch teulu. 

An illustration of a pair of lungs with bright orange dots of pollution inside them.

Y dystiolaeth: niweidio’ch iechyd

Cynnau tanau yn ein cartrefi yw un o'r ffynonellau mwyaf o lygredd aer gronynnau mân niweidiol yn y DU. 1

Mwya’n byd o lygredd aer gronynnau mân niweidiol rydych chi'n dod i gysylltiad ag e, y mwyaf tebygol ydych chi o farw o glefyd y galon, clefyd yr ysgyfaint neu ganser yr ysgyfaint2 Hefyd, mae'n gallu cynyddu'n sylweddol eich risg o ddatblygu diabetes,3 niweidio iechyd eich ymennydd ac arwain at ddementia,4,5 ac effeithio ar blant sydd heb eu geni.6,7

Pe bai pobl yn y DU yn llosgi coed dim ond pan nad oes ffynhonnell wres arall ar gael, gallai osgoi mwy na 1,500 o farwolaethau yn y DU bob blwyddyn ac arbed dros £54 miliwn i'r GIG mewn costau gofal iechyd.8

Y dystiolaeth: niweidio'r blaned

Nid yw coed yn danwydd carbon niwtral. Ar gyfer yr un faint o wres neu ynni, mae llosgi coed yn rhyddhau mwy o garbon deuocsid (CO2) nag olew neu nwy.9 Mae'n gallu cymryd degawdau i goed aildyfu ac adamsugno'r carbon sy'n cael ei allyrru trwy losgi coed.10,11,12 Mae torri coed ar gyfer tanwydd yn dinistrio coedwigoedd, yn niweidio ecosystemau ac yn arwain at golli bioamrywiaeth.13

An illustration of the roof of a house. Orange smoke is pouring out of the chimney.
an orange cloud of smoke with a £ sign in it

Y dystiolaeth: niwed i'ch waled

Mae llosgwyr coed bron bob amser yn ffordd ddrutach o wresogi’ch cartref na phympiau gwres neu foeleri nwy (oni bai eich bod chi'n casglu eich coed eich hun am ddim).14 Mae coed sgrap nad yw wedi'i sychu'n iawn neu sydd â haenau fel farnais neu baent yn gallu bod yn hynod wenwynig pan maen nhw’n cael eu llosgi.

  1. Emissions of air pollutants in the UK – Particulate matter (PM10 and PM2.5, Department for Environment Food & Rural Affairs, Updated 13 March 2025

  2. Fine particulate air pollution and human mortality: 25+ years of cohort studies, Pope, Coleman et al. Elsevier Inc, 2019

  3. Estimates, trends, and drivers of the global burden of type 2 diabetes attributable to PM2·5 air pollution, 1990–2019: an analysis of data from the Global Burden of Disease Study 2019, Burkart, Katrin et al. The Lancet Planetary Health, 2022

  4. Putting Fine Particulate Matter and Dementia in the Wider Context of Noncommunicable Disease: Where are We Now and What Should We Do Next: A Systematic Review, Peters, Mudway et al. Neuroepidemiology, 2021

  5. Air Pollution, Cognitive Decline and Dementia, UK Government (Department of Health and Social Care), 2022

  6. Ambient and household PM2.5 pollution and adverse perinatal outcomes: A meta-regression and analysis of attributable global burden for 204 countries and territories, PLOS Medicine, 2021

  7. Chief Medical Officer’s Annual Report 2022: Air Pollution, UK Government, 2022

  8. Health impacts from domestic burning in the UK, Ricardo, 2025 

  9. Range and uncertainties in estimating delays in greenhouse gas mitigation potential of forest bioenergy sourced from Canadian forests, Global Change Biology Bioenergy, 2015 

  10. Pollutionwatch: wood fires bad for planet—more evidence shows, Goodley, D, The Guardian, 25 February 2022

  11. Greenhouse gas emissions from burning US-sourced woody biomass in the EU and UK, Brack, Birdsey, Chatham House, 2021

  12. Does replacing coal with wood lower CO2 emissions? Dynamic lifecycle analysis of wood bioenergy, Environmental Research Letters, 2018

  13. A stand of trees does not a forest make: Tree plantations and forest transitions, ScienceDirect, 2016

  14. Wood burning is more expensive than central heating, Impact on Urban Health, 2023

Mae dolenni a gwybodaeth bellach ar y wefan hon ar gael yn Saesneg yn unig.